Europese subsidie Enkore richt zich op circulaire zorg

Binnen het Europese subsidieprogramma Enkore werken ziekenhuizen, farmaceuten, universiteiten en afvalverwerkers samen aan het verduurzamen van zorg, met name als het gaat om materialen voor eenmalig gebruik. De focus ligt op verpakkingsmateriaal en ‘single use devices’ die nu na één keer gebruik worden weggegooid. 

Die verduurzaming begint niet bij afval maar aan het begin van de keten. Door het ontwerpproces van materialen en verpakkingen onder de loep te nemen, onderzoekt het consortium waar onnodig materiaalgebruik ontstaat en wat daar anders kan. Juist in die eerste fase valt veel winst te behalen. Denk aan de keuze van grondstoffen, de manier waarop producten zijn samengesteld en hoe ze later verwerkt of hergebruikt kunnen worden. 

Van ontwerp tot praktijk 
Binnen Enkore werken partijen samen die elkaar in de dagelijkse praktijk zelden ontmoeten. Naast zorgverleners zijn ook farmaceuten, universiteiten en afvalverwerkers actief betrokken. Die samenwerking maakt het project inhoudelijk sterk. Ziekenhuizen brengen de praktijkkennis in en kunnen daarmee invloed uitoefenen op Europese besluitvorming én op ontwerpkeuzes die normaal gesproken buiten het ziekenhuis worden gemaakt. De oplossingen moeten aansluiten bij het dagelijks werk in het ziekenhuis. Duurzaam moet namelijk ook werkbaar zijn. Het moet het werk niet ingewikkelder en meer belastend maken.  

Werkbezoek met Europese partners 
Vorige maand brachten vertegenwoordigers uit diverse Europese landen een werkbezoek aan Nederland. Het Frisius MC opende zijn deuren en nam het internationale consortium mee in de dagelijkse ziekenhuispraktijk. Bezoekers kregen inzicht in concrete ‘use-cases’ en in hoe processen daadwerkelijk verlopen, van inkoop tot gebruik op de OK, de spoedeisende hulp, de dialyseafdeling en de afvalverwerking. 

Voor een aantal externe partijen was het de eerste keer dat zij van zo dichtbij zagen hoe zorgprocessen daadwerkelijk verlopen. Dat leverde waardevolle gesprekken op over wat in theorie circulair is en uitvoerbaar klinkt maar in de praktijk nauwelijks mogelijk blijkt!  

Voorbeelden uit de praktijk 
Een van de ‘use-cases’ binnen het Frisius is de dialyseafdeling. Daar worden grote hoeveelheden plastic flessen gebruikt die na één keer gebruik worden afgevoerd. Binnen Enkore wordt onderzocht of deze flessen duurzamer geproduceerd kunnen worden en of de verwerking na gebruik anders kan worden ingericht. Een andere ‘use-case’ richt zich op verpakkingsmateriaal, zoals de verpakkingen van injectienaalden. Deze zijn vaak meerdere keren verpakt, terwijl dat niet altijd noodzakelijk is. Door het verpakkingsontwerp opnieuw te bekijken, kan het materiaalgebruik mogelijk worden verminderd zonder concessies te doen aan veiligheid of hygiëne. 

Opschalen en meetbaar maken 
De eerste stappen worden gezet bij Frisius MC en Noordwest Ziekenhuisgroep, twee van de 27 STZ-ziekenhuizen.  

Ook wordt gewerkt aan vragen rond opschaling en onderbouwing. Hoe maak je zichtbaar wat duurzame keuzes opleveren? Hoe weegt dit mee in bestuurlijke besluitvorming? En hoe kunnen succesvolle aanpakken worden gedeeld met andere ziekenhuizen? 

Voor STZ is het verduurzamen van de zorg een hygiënefactor. Om de zorg (en onze aarde) toegankelijk te houden. Binnen de vereniging zorgen we ervoor dat inzichten breed gedeeld worden!