Transformatie en opschalen: van pilots naar structurele vernieuwing

Van kleine stappen naar een grote beweging
Pieter de Bey trapte af met het Santeon-transformatieprogramma, dat waardegedreven zorg als uitgangspunt neemt. “We meten kwaliteit vanuit het perspectief van de patiënt, en maken zorgdata transparant om samen te leren en verbeteren,” vertelde hij. De samenwerking binnen Santeon – zeven ziekenhuizen die doelbewust hun kennis delen – heeft geleid tot initiatieven die inmiddels ook buiten de eigen muren worden omarmd. Een voorbeeld is Zorg bij Jou, een zelfstandige coöperatie die hybride zorg dichter bij huis brengt. “

Arbeidsbesparende technologie als versneller
Hanneke van der Haar lichtte toe hoe mProve zich richt op projecten die zowel de werkdruk verminderen als het werkplezier vergroten. “Met technologie kunnen we de capaciteit die we hebben beter benutten,” zei ze. Tegelijkertijd is er aandacht voor passende zorg en hybride zorgpaden, ondersteund door data. “We gebruiken data om te zien waar de grootste verschillen liggen tussen ziekenhuizen en waar we het meeste kunnen winnen.”
De financiering van innovatie blijft daarbij een struikelblok. “De IZA-middelen waren een belangrijke impuls, maar zijn tijdelijk,” stelde Van der Haar. “Voor blijvende vernieuwing is structurele bekostiging nodig – juist om snelheid te kunnen maken en behouden. Anders leggen we ons neer bij hele kleine stappen over een veel langere periode. Daar hebben we de tijd niet voor met een naderend zorginfarct”

Van tijdelijke pilots naar structurele bekostiging
Ook bij Santeon klinkt die oproep door. De Bey benadrukte dat duurzame financiering een voorwaarde is om de zorg blijvend te veranderen. “Ziekenhuizen moeten de vrijheid krijgen om besparingen opnieuw in te zetten voor innovatie. Dat vraagt lef en vertrouwen – van bestuurders én van financiers.”

De verbindende rol van STZ
Danique Roodnat benadrukte: “Onze kracht zit in het verbinden van initiatieven die al energie hebben binnen de topklinische ziekenhuizen.” Door succesvolle voorbeelden aan elkaar te knopen, wordt innovatie onderdeel van het systeem in plaats van een reeks losse pilots. “Daarnaast zetten we in op een stevige onderzoeks- en innovatieinfrastructuur voor de topklinische ziekenhuizen, onder andere via het programma waardering topklinische zorg en onderzoek.”

Cultuur en samenwerking als sleutel
In de discussie kwam ook de rol van cultuur naar voren. Standaardisatie helpt bij opschaling, maar vraagt om ruimte voor lokale kleur. “We hoeven niet alles dicht te timmeren,” aldus De Bey. Van der Haar vulde aan: “Opschaling vraagt om een combinatie van push en pull. Je moet initiatieven delen én vakgroepen uitnodigen om ze zelf te adopteren. Alleen dan krijgt innovatie echt draagvlak.”
De sessie eindigde met een oproep van Danique Roodnat: “Transformatie vraagt systemische randvoorwaarden, maar bovenal lef. We moeten het vooral samen doen.”